I. Mở Đầu:
“Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh”. Trên đời này có không biết bao nhiêu nghề, mỗi người tự chọn lấy một để hợp với khả năng và thiên chức của mình.
Điều khiển, dìu dắt một Đội Chúng vững mạnh theo đúng chương trình của Tổ Chức không phải bất cứ ai cũng làm được mà phải đòi hỏi ở người điều khiển một khả năng chuyên nghiệp, một tinh thần. Cho nên khi chọn nghề Đội Chúng Trưởng phải thận trọng đắn đo vì:
Người Đội Chúng Trưởng cũng như Đoàn Trưởng có bổn phận dắt dìu đoàn sinh trên đường tu học.
Nhiều công việc của Đoàn được trao phó cho các Đội Chúng Trưởng.
Đội Chúng Trưởng là người then chốt của hàng Đội Chúng tự trị.
II. Hiểu rõ hệ thống tổ chức hàng đội chúng:
“Đội Chúng là cơ sở căn bản của tổ chức Gia đình Phật tử. Đội Chúng về phương diện giáo pháp là hình thức biệt nghiệp, cọng nghiệp. Theo thế gian pháp, là sự thực hiện một căn bản dân chủ; với Tổ Chức Gia Đình Phật Tử là nền móng của Đạo Đời” (Khai lối… Sổ tay Đội Chúng 2 của Diệu Đạo, Tâm Bản). Đội Chúng gồm những người nhỏ xít xoát tuổi nhau, cùng làm việc, cùng chơi, cùng theo kỷ luật và cùng chung bổn phận.
Một Đội, Chúng điển hình gồm có tám em: Đội Chúng trưởng, Đội Chúng phó, và sáu Đội sinh, Chúng viên. Mỗi em giữ một công việc của Đội Chúng.
III. Học nghề:
A. Hướng đi:
Đường đi thật dễ nhưng tìm một phương thức nào đó để đi cho khỏi lạc hướng, không vướng vúu, không bị cám dỗ mới khó. Là Đội, Chúng trưởng sau lưng mình còn biết bao nhiêu con mắt trông theo, hoặc tìm một vẻ đẹp, hoặc soi bói, hoặc thán phục. Vì thế người Đội Chúng trưởng cần phải có một hướng đi chắc chắn từ tư tưởng nội tâm đến việc làm cần phải có một đức tin tuyệt đối:
- Tin ở Tam Bảo
- Tin ở chính mình
- Tin ở tổ chức
B. Yêu nghề:
Đã chọn cho mình một hướng đi, người Đội Chúng trưởng có bổn phận yêu mến, chăm sóc lối đi đó bằng cách luôn luôn yêu mến lâý nghề của mình vì:
- Có yêu nghề mới thấy sung sướng thoả mãn khi điều khiển.
- Có yêu nghề mới hăng say trong bổn phận.
- Có yêu nghề mới chịu đựng được mọi gian lao trở ngại.
- Có yêu nghề mới chịu trau dồi nghề để tiến kịp đà tiến chung quanh.
C. Sứ mạng:
Những quyến rũ ở đời như dòng nước chảy mạnh. Tự mình không để cho dòng nước cuốn đã là khó, làm cho kẻ khác khỏi bị lôi cuốn lại càng khó hơn. Đừng xét mình là một giọt nước của biển cả, thử hỏi không có sự góp nhặt của những giọt nước làm gì có đại dương. Hãy tạo cho giọt nước trong để có một đại dương xanh biếc.
D. Lý tưởng:
Không say mê vì những cảnh đẹp, không chán nản vì những chông gai, bình tĩnh tiến bước, can đảm vượt qua những trở ngại để tiến đến đích của con đường đã chọn cho đời mình.
IV. Hành Nghề:
A. Tư cách và khả năng:
Việc dìu dắt Đội Chúng sinh buộc người Đội Chúng trưởng phải là người kiểu mẫu, phải hơn Đội Chúng sinh về mọi mặt:
1. Thể xác: Trước hết người Đội Chúng trưởng phải có sức khỏe, lớn tác mới đủ sức mạnh gánh vác được công việc nặng nhọc, nhất là trong các buổi trại, những lúc Gia đình có việc “..Có như vậy lời nói của người Đội Chúng trưởng mới được các Đội sinh, Chúng viên nghe dễ dàng.”
2. Hiểu biết: Người Đội Chúng trưởng phải vượt hẳn về Phật Pháp cũng như chuyên môn, phải biết nhiều hơn và chín chắn. Có như thế mới được tín nhiệm. Nhưng gần hơn là người Đội Chúng trưởng phải có đời sống kiểu mẫu thường nhật; ở lớp là học trò tốt, ở nhà là con ngoan, biết hiếu thuận…
B. Bổn Phận:
1. Đối với Trưởng: Đối với anh chị trưởng, người Đội Chúng trưởng phải vâng lời và phải hoàn thành những công việc đã được tin cậy, giao phó dầu khó khăn. Luôn luôn tin rằng: anh chị trưởng không bao giờ dành cho mình những công việc quá sức. Ngoài ra, người Đội Chúng trưởng còn có bổn phận làm cho anh chị trưởng biết rõ Đội Chúng của mình. Trình bày đúng đắn về tình hình, hoàn cảnh của từng Đội Chúng sinh. Góp ý vơí anh chị trưởng để xây dựng Đoàn. Cần phải làm sao cho tất cả giống mình để anh chị trưởng nhìn Đội Chúng sinh của mình bằng đôi mắt thán phục.
2. Đối với phụ huynh Đội Chúng sinh: Đối với gia đình các Đội Chúng sinh, người Đội Chúng trưởng phải là một người khách thân nho nhỏ, lễ phép; là người mà gia đình Đội Chúng sinh thương mến, bao giờ cũng muốn cho con em trở nên như mình.
3. Đối với Đội Chúng sinh: Người Đội Chúng trưởng phải có bổn phận làm cho Đội Chúng sinh xem Đội mình như một gia đình nho nhỏ, có tổ chức, mà các phần tử luôn luôn yêu thương xây dựng, mong muốn cho Đội Chúng mình tiến mãi hơn các Đội Chúng khác, không phải nhờ vả ỷ lại vào ai, vui buồn theo với những thăng trầm của Đội Chúng, nghĩa là phải gây dựng cho được trong Đội Chúng sinh tinh thần Đội, tinh thần Chúng.
Người Đội Chúng trưởng phải tìm hiểu rõ ràng khả năng tình hình mỗi Đội sinh Chúng viên, nâng đỡ từng em một để sự hiểu biết các em được tương đối ngang nhau. Không nên thiếu kiên nhẫn mà bỏ rơi một người bạn đang chậm bước trên đường.
V. Điều Khiển:
A. Đức tính: Muốn điều khiển một Đội Chúng cố nhiên phải có khả năng nhưng cũng phải nghĩ đến vài đức tính trong nghệ thuật điều khiển:
- Giản dị
- Can đảm, tự tin
- Vui vẻ, lanh lợi
- Bình tĩnh và tự chủ
B. Nghệ thuật điều khiển: Nghệ thuật điều khiển tức là cách khéo léo để có thể điều khiển Đội sinh Chúng viên với khả năng và đức tính của mình. Không khéo léo thì việc không thành, vì vậy mà người kiến thức rộng, đức tính nhiều vẫn không điều khiển được, nếu không có khiếu điều khiển.
Hai điều kiện cần yếu trong việc điều khiển:
- Kiểm soát
- Thưởng phạt
Tuy thế việc thưởng phạt còn tùy theo từng Đội Chúng sinh mà áp dụng, phân biệt hai loại người trong đội chúng của mình với hai tâm lý:
- Hướng nội.
- Hướng ngoại.
VI. Chọn lựa Đội chúng phó:
Người thay mặt và trợ giúp đắc lực cho Đội Chúng trưởng là Đội Chúng phó. Do đó khi chọn lựa Đội Chúng phó, cần phải cân nhắc xem trong hàng Đội Chúng của mình có ai lớn tuổi, có khả năng, tư cách cũng như uy tín. Đội Chúng phó cần phải tận tâm hiệp lực với Đội Chúng trưởng, hai người luôn luôn phải sát cánh nhau, giữ uy tín cho nhau, đừng bao giờ gây không khí tẻ nhạt cho Đội Chúng. Hai người phải xem nhau như anh em. Công việc trong Đội Chúng được điều hòa phát triển cũng do nơi tinh thần hợp tác chặt chẽ giữa Đội Chúng trưởng và Đội Chúng phó. Khi chọn lựa Đội Chúng phó cũng phải cân nhắc dò ý Đội Chúng sinh trong Đội Chúng mình.
VII: PHÂN CÔNG :
Phân công là phân chia công việc trong đội chúng cho Đội Chúng Sinh để tạo cho Đội Chúng Sinh có tinh thần trách nhiệm và tránh được tình trạng người không hết kẻ đi chơi.
Người Đội Chúng Trưởng phải hiểu rõ và tin nơi khả năng của từng Đội Chúng Sinh để sự phân công được hợp lý. Tuy thế, Đội Chúng Trưởng cũng cần phải theo dõi, kiểm soát, đôn đốc, và khích lệ vẫn vẫn là một yêu tố để tạo thành công.
Người Đội Chúng Trưởng không nên ôm việc làm một mình, mà phải luôn hội ý với đội chúng sinh, phát triển những khả năng tiềm ẩn của Đội Chúng Sinh, gây đức tính tự tin cho Đội Chúng Sinh, tránh tình trạng ỷ lại. Muốn Đội Chúng tiến mạnh, người Đội Chúng Trưởng phải khéo léo tận dụng khả năng đến mức tối đa của từng cá nhân trong Đội Chúng của mình.
VIII. Liên Lạc:
Muốn công việc của Đội Chúng được điều hòa, người Đội Chúng trưởng cần phải liên lạc với Đội sinh, Chúng viên của mình thật chặt chẽ trên mọi lãnh vực hoạt động; sự sinh hoạt của Đội Chúng có mạnh là do nơi thiện chí của tất cả.
Người Đội Chúng trưởng phải luôn luôn tìm hiểu rõ nguyên nhân và lý do vắng mặt của Đội sinh Chúng viên trong những buổi họp. Việc viếng thăm chẳng những trong lúc đau ốm mà phải luôn luôn. Đội Chúng truởng cũng cần phải thường xuyên liên lạc với anh chị trưởng để bàn luận những công việc sinh hoạt của Đoàn, Đội Chúng.
IX. Kết Luận:
Bất luận nghề nào cũng có vinh có nhục. Đã bước chân vào nghề Đội Chúng trưởng ta phải hiểu rằng Đội Chúng trưởng là một gánh nặng thiêng liêng cao cả nhất của đời Phật Tử. Làm chủ động tinh thần của một nhóm đó là niềm sung sướng vô biên cho tinh thần cá nhân mình.
Người Đội Chúng trưởng cần phải cố gắng, chịu đựng, nhẫn nại, hy sinh, luôn luôn trau dồi nghề nghiệp; vui buồn theo sự thăng trầm của Đội Chúng mình và luôn luôn trung thành với lý tưởng.
Một Đội Chúng trưởng vững là một Đoàn tiến, là một Gia Đình vững, là Tổ Chức chúng ta mạnh. Đội Chúng Trưởng là những viên gạch đã đuợc nung chín, bảo đảm để xây dựng nền móng cho tòa lâu đài Phật Giáo ngày mai.