Đội Chúng tự trị
( Tài liệu Huấn Luyện Đội Chúng Trưởng – Anoma NiLiên
do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam ấn hành )
A. Tinh
thẩn Đội, Chúng tự tri :
Đội Chúng tự tri, là
một phương pháp giáo dục hữu hiệu để cải thiện đức tính, áp dụng trong phạm vi
sinh hoạt của một đơn vi ngành Thiếu.
Tinh thần căn bản của
nó là tạo cho mỗi người biết tự mình góp sức vào việc xây dựng một Đội, một
Chúng. Tự mỗi người ý thức được rằng mình là một phần tử không thể thiếu được
của Đội Chúng, luôn cố gắng để Đội Chúng vững mạnh.
Ứng
dụng :
Các Đội Chúng trưởng
dùng tinh thần căn bản của Đội Chúng trưởng để xây dựng một tình thương ruột
thịt trong đơn vị của mình, tạo ý thức tự cường, tự chủ. Công trình cần nhiều
ngày, nhiều tháng, có khi đến nhiều năm nuôi dưỡng huân tập mới có.
Nhưng trước tiên, điều
cần thiết là các Đội Chúng trưởng phải có được những buổi họp tự trị ngoài các
buổi họp Đoàn, Huynh Trưởng có thể góp kiến với các em, giúp đỡ các em nhiều
điều, các em cũng sẽ có :
– Những buổi lễ
Đội, Chúng riêng biệt, những buổi lễ cầu an, cầu siêu cho các bạn đồng Đội,
Chúng và thân nhân.
– Những ngày
trại riêng biệt mà anh chị em sống với nhau thật gần gũi thương yêu.
– Một căn phòng
êm ái của mình gọi là góc Đội, góc Chúng, để sắp đặt trang hoàng theo Đội,
Chúng mình như một bàn học nhỏ nhắn ở nhà.
– Một cơ cấu tổ
chức, biết phân công hợp lý mọi việc để cùng gây một mức tiến liên tục cho cái
xã hội tí hon của mình trong Đội Chúng.
– Một gia tài
nho nhỏ, có lều trại, có cái này cái nọ gọi là khí mảnh cộng đồng…
– Tất cả đó đứng
riêng ra, Đội Chúng của các em không hề bỏ ngỏ mà góp lại thành Đoàn, thành Gia
Đình sẽ tạo nên sức mạnh, vững chắc cho phong trào.
– Muốn tạo được
những điều kiện cần thiết ấy, Đội Chứng trưởng phải biết tổ chức Đội Chúng mình
thành một xã hội nho nhỏ, biết điều hợp cho hoạt động Đội Chúng cùng tiến với
nhịp đi của Đoàn mà vẫn có sắc thái riêng.
B. Tổ
chức Đôi Chúng :
1. Đôi
Chúng :
Các em được giao một
nhóm nhỏ để điều khiển gọi là Đội, Chúng, những người này là chị em hay anh em
với các em, em có bổn phận kết thân và hướng dẫn theo sự chỉ bày của Trưởng để
cùng nhau học hỏi hướng thiện.
Như vậy chúng ta gọi
Đội hay Chúng là một đơn vị hoạt động của ngành Thiếu, trong đó từ 6 đến 8 anh
chị em biết hòa thuận, thương yêu và liên lạc với nhau như những bộ phận của cơ
thể.
2. Đội
sinh, Chúng viên :
Những người bạn cùng
sinh hoạt trong Đội Chúng của các em do Huynh Trưởng giới thiệu đến, đưa ở Oanh
Vũ lên, và chính bạn bè của các em bên ngoài do chính các em xin anh chị
Trưởng, xin Bác Gia Trưởng đem vào.
3. Phân
chia công việc :
Khi có đông một số anh
chị em rồi, Đội Chúng trưởng phải phân chia công việc cho họ cùng làm, hướng
dẫn hay giúp trưởng hướng dẫn cho họ cùng học.
Trong sinh hoạt tự trị
Đội Chúng, buồn nhất là ôm việc, cái gì các em cũng làm, cũng lo, bạn của em sẽ
buồn chán và bỏ em tức khắc. Khi ôm nhiều thì rớt nhiều.
Tuy vậy, phân chìa
công việc hợp cho hợp lý là cả vấn đề khó khăn. Phần này trong bài Nghệ thuật
điều khiển các em đã thấy, phải hiểu biết từng đội Chúng viên để điều khiển,
hướng dẫn chia việc cho đúng.
Đại khái các chức vụ
và công việc phải làm của Đội, Chúng là :
– Chức vụ Đội
Trưởng.
– Chức vụ Đội
Phó.
– Chức vụ Thư
Ký.
– Chức vụ Thủ
Quỹ.
– Chức vụ Liên
lạc.
– Công việc sưu
tầm đồ chơi của Quản trò.
– Công việc sưu
tầm bài hát của Họa Mi.
– Học hỏi tìm
hiểu về các môn HĐTN ( Ủy Viên Kỷ thuật ).
– Tìm hiểu về
Phật Pháp (Ủy Viên Phật Pháp) .
– Nghiên cứu về
trại, tiện nghi, lửa trại ( Ủy viên Trại).
– Nghiên cứu ăn
uống tại trại, làm bếp ( Hỏa đầu vụ ).
– Giữ gìn vật
dụng Đội, Chúng ( Ủy viên Khí mảnh )
– Vân vân….
Thông thường thì :
* Những em tháo vát có
sáng kiến, biết sống hòa đồng…có thể trợ giúp em và Đội Chúng Phó.
* Những em thích Việt
văn, cần cù, có đời sống nội tâm phong phú có thể nhờ việc thư ký.
* Em có tánh cẩn thận,
phân minh, không tiều phí, rành rỏi, nhờ làm thủ quỹ.
* Em nào biết giữ gìn
bảo vệ đồ dùng, có thể giúp làm ủy viên khí mảnh.
* Em nào hay nghịch,
nói chuyện nhiều, lanh lẹ, vui tính, thích văn nghệ có thể giao cho việc
quản trò và họa mi Đội, Chúng.
* Những công việc khác
em dễ tìm hiểu để cắt đặt như ủy viên cứu thương, kỹ thuật trại.
* Riêng trong các buổi
họp, em có thể giao còi; trực giảng họp Đội Chúng cho em nào thường có tính
giải đãi, chậm, hơi lười, việc gì cũng hẹn rày hẹn mai.
Từ những điều đại
cương này các em sẽ có nhiều sáng kiến bổ túc, nhưng điều quan trọng này đừng
quên : “ Làm việc gì cũng phải hỏi trước ý kiến anh chị trưởng của mình cả ”.
4. Hành
chánh và sổ sách Đội chúng :
a. Liên
lạc :
Các em có một cấp liên
lạc lên là trực tiếp với Đoàn. Liên lạc trực tiếp với anh chị trưởng là vì việc
riêng của em, trong phạm vi liên lạc hành chánh, mọi việc đều phải có giấy tờ.
Thí dụ : Em tổ chức du
ngoạn, phải làm đơn, tên chương trình, thư xin đất, giấy xin phép cha mẹ cho
Đội sinh, Chúng viên… nộp lên Đoàn trưởng trước hai tuần.
Đi xuống, các em trực
tiếp với Đội sinh, chúng viên mình. Ngoài ra các em còn liên lạc phụ huynh các
em trong Đội Chúng của mình.
b. Sổ
sách Đội Chúng :
Sổ sách của một Đội
Chúng :
a). Đội
phả Chúng phả : Gồm 2 phần, phần
đầu là danh sách tất cả Đội Chúng viên theo thứ tự thời gian vào Đoàn, đánh
chừng 10 trang tập vở 100 trang, bìa cứng :
Phần thứ hai Đội
phả, Chúng phả có 3 đoạn :
– Lý lịch :
Họ và tên :
……………………………..……..
Ngày sinh :
……………………..……………..
Chánh quán :
…………………………………..
Học lực hay nghề
nghiệp : ……………………
Phương danh phụ huynh
: …………………….
Địa chỉ :
……………………………………….
Nghề nghiệp phụ huynh
: ……………………..
Pháp Danh Đoàn sinh :
……………………….
Ngày quy y :
…………………………………..
Bổn Sư hiệu :
…………………………………..
– Thành tích học :
Vượt bậc HƯỚNG THIỆN
ngày : ……………………………
Vượt bậc Sơ THIỆN ngày
: …………………………………..
Vượt bậc TRUNG THIỆN
ngày : ……………………………
Vượt bậc CHÁNH THIỆN
ngày : ……………………………
– Thành tích đặc biệt :
b). Nhật
ký Đội Chúng :
Một cuốn sổ giấy trắng
để ghi chép, tường thuật những buổi sinh hoạt đặc biệt của Đội Chúng như các
cuộc trại, Đội tự trị, ngày đi của Chúng, lễ lược của Đội Chúng… Ý kiến của
khách thăm Đội Chúng cũng ghi vào đây.
c). Sổ
sinh hoat :
Một sổ bìa cứng chừng
300 đến 400 trang gồm các phần sau đây :
* Điểm danh
* Biên bản các
buổi họp thường kỳ của Đội Chúng.
* Thu chi
* Khí mảnh
* Ghi văn thư
đến.
Phần
khí mảnh
Ghi tất cả dụng cụ sở
hữu của Đội Chúng, số lượng, trị giá, ngày thu nhận, do ai, phế thải ngày, lý
do phế thải, do buổi họp nào giám định và quyết định …
d).
Sổ thông tin :
Vở 100 trang, đóng
thêm một bìa nữa cho dày, lâu rách, ghi từng thông tư cho Đội Chúng viên mình.
Cuối cùng lúc nào cũng ghi tên toàn Đội, Chúng, để những người này sau khi xem
ghi vào sổ tay riêng sẽ ký vào.
e).
Kẹp lưu trữ linh tinh :
Tất cả giấy tờ, hồ sơ
luân lưu đều dán vào đây theo thứ tự thời gian.
Mọi sổ sách do phần
hành nhật tu, nhưng Đội trưởng, Chúng trưởng phải kiểm soát và cất giữ tại Đoàn
Quán, Đội quán hay Hội quán để khỏi thất lạc.
Mẫu các phần trong sổ sinh hoạt :
* Điểm
danh : (Ghi ngày chủ
nhật vào từng cột, em nào vắng không xin phép ghi chữ V vào cột tương ứng, Nghĩ
vì bị phạt ghi dấu + , nghỉ có xin phép ghi chữ I )
Sổ điểm danh này lập
một trang cho mỗi tháng, 12 trang cho một năm.
* Mẫu biên bản :
BIÊN
BẢN
Phiên họp thường kỳ (
hay bất thường )
Ngày…..Tại…………
– Họp Đội ( Chúng
) lúc…giờ…, ngày….tại….gồm có Anh (Chị)……. ( kê tên Đội hay Chúng trưởng trước
đến đoàn sinh, Chúng viên. Thư ký bao giờ cũng ghi sau cùng. Ai có tên ghi sau
thư ký là vào trễ ).
– Mục đích (
thường kỳ hay bất thường, bàn về…)
– Nghị sự : Ghi
các điều đã thảo luận và biểu quyết tuần tự thời gian, gọn rõ ràng và đúng đắn.
– Hồi hướng công
đức lúc… giờ…., ngày trên với đầy đủ thành phần trên ( hay thiếu ai vì lý do…
sau khi không còn gì bàn cãi nữa ).
Chủ
tọa Thư ký
( Ký
tên) ( Ký tên)
* Thu chi : ( 4 trang cho 1 tháng, 48
trang sổ này trong sổ sinh hoạt )
– Trang thứ nhất
ghi : THU CHI Tháng 1 năm 1969
– Trang thứ hai
ghi : THU
Một khoản thu
– Trang
thứ tư ghi : TRANG KIỂM SOÁT NGÂN SÁCH
Tháng Giêng năm 1968
Tháng trước còn
: Không
Tháng trước nợ
: Không
Thu tháng
Giêng/68 : 040 đồng 00
Chi tháng Giêng/68
: 030 đồng 00
Thặng thu 1/68
: 010 đồng 00
( Mười đồng bạc chẵn )
* Ghi văn thư đến : Phần
nhiều Đoàn thông tư cho Đội, Chúng băng sổ thông tư, nên Đội Chúng cần ghi chép
lại trong sổ văn thư của mình.. .
GHI CHÚ :
Số (1) và (2) do Đội
Chúng trưởng và Phó nhật tu.
Số (3) do thư ký và
các nhân viên liên hệ nhật tu.
Sổ tài chánh ( THU CHI
) có thể lập riêng trên vở 50 trang.
Số (4) : Luân phiên
phụ trách liên lạc những thông tư do Đội, Chúng viết
Số (5) : Thư ký nhật
tu.
* Quản trị tài
chánh :
Lúc nào Đội, Chúng
cũng có một số tiền nhỏ để dùng vào những việc cấp bách chưa đóng kịp. Số bạc
này do Thủ Quỹ giữ và báo cáo cho toàn Đội, Chúng biết hằng tháng.
Mọi chi tiêu đều do
quyết định của toàn Đội Chúng, căn cứ trên biên bản họp Đội Chúng mà Thủ Quỹ
xuất chi, không tự tiện hay theo lệnh một người nào. Số bạc trên 1000 đồng tồn
quỹ phải báo cáo cho Đoàn Trưởng biết. Trên số đó phải gởi cho Huynh Trưởng
Đoàn mình giữ.
*
Hoạt động Đội Chúng :
1. Học
tập cho Đội Chúng :
Học tập là việc trước
nhất, nhưng trong Đội Chúng phải, có nhiều bậc học, người thì Sơ Thiện, người
thì Hướng Thiện, có Gia Đình có các em học bậc Chánh Thiện nữa. Bổn phận của
các em là phải lo học ưu tiên.
a) Hướng dẫn bậc Hướng
Thiện cho các em mới, bày vẽ cho họ quy cũ của Gia Đình. Riêng Phật Pháp thì do
Huynh Trưởng dạy.
b) Ngoài bậc Hướng
Thiện, những bậc khác do Huynh Trưởng dạy, nhưng các em phải giúp nhau tìm hiểu
thêm, hoặc ôn tập lại.cho tất cả thấu đạt như nhau để khỏi quên hay lầm lẫn.
Mỗi buổi họp Đội Chúng
đều có học tập, mỗi người tùy khả năng làm giảng viên, nhưng Đội Chúng trưởng
và Phó phải cung cấp tài liệu cho họ và phải biết họ sẽ nói gì, có đúng hay
không trước khi họ dạy.
2. Ngày đi
:
Ngày đi là một cuộc du
ngoạn của ngành Thiếu, còn gọi là xuất du. Thời gian từ 6 đến 12 giờ ban ngày,
cự ly từ 10 đến 15 cây số cả đi và về. Ngày đi vừa để kiểm soát lại bài đã học
trong tháng ( mỗi tháng một lần ), vừa tập thể thao, vừa chuẩn bị tinh thần và
thể chất cho những cuộc thám du về sau.
Đội Chúng trưởng và
phó khảo sát thật kỹtiêu chuẩn lộ trình thám du. Tính sát thời gian di chuyển
và thử sức dọc đường, xong vạch chương trình chi tiết. Tất cả trình anh chị
trưởng với hồ sơ xuất du.
Chương trình chi tiết
và biện bản báo cáo cùng làm chung một tờ chép làm 3 bản, kèm theo đơn xin phép
anh chị trưởng ( 2 bản ). Anh chị sẽ ghi vào phần “ Lời dặn của Huynh Trưởng ”,
những điều khuyên bảo, ký tên và trả lời Đội Chúng 1 tờ, 1 tờ giữ lại để theo
dõi hoặc thăm viếng lúc Đội đi. Bên cạnh tờ chương trình, song song với cột
công tác, các cột trong Đội Chúng ghi kết quả từng mục vào đó gọi là biên bản
báo cáo.
* Mẫu
chương trình và báo cáo một ngày đi (mùa nắng).
GIÁO HỘI PHẬT GIÁO
VIỆT NAM THỐNG NHẤT
Gia Đình Phật Tử Việt
Nam
*****
CHƯỚNG TRÌNH “ ĐI ”
Đội Sen……… thuộc Đoàn
Thiếu….. GĐPT
Từ…… giờ…… .đến… giờ….
ngày…….1968
Lời anh chị Trưởng và
ngày đi :
CHƯƠNG TRÌNH :
4g30 : Đội Chúng phó
đi giấu mật thư, làm dấu đường, ẩn núp.
5g00 : Đội Chúng
trưởng truyền bản tin bằng Morse ngắn chỉ ở đâu khởi hành.
– Từ dấu khởi
hành, Đội, Chứng sinh theo từng nhóm 3 người (2 nhóm) tìm mật thư dịch.
– Thực hành theo
mật thư ( ví dụ tìm chỗ ẩn núp của Đội Chúng phó mang danh một vị thần nào đó).
– Thực hành
những điều Đội Chúng phó giao trong một phong bì, trình kết quả, nhận bản tin
khác chỉ định địa điểm tạm trú ban trưa.
9g00 : Nghỉ ngơi tại
địa điểm tạm trú.
–
Đội Chúng viên thực hiện bắt buộc những thủ công cá nhân như kiếm gậy, khắc gỗ,
sưu tầm thảo mộc, vẽ, chụp ảnh, sáng tác.
10g00 : Làm bếp. ( Nếu
ăn đồ nguội thì sẽ thay bằng một khóa học do Đội Chúng trưởng phụ trách ).
11g00 : Ăn trưa.
11g30 : Nghỉ trưa.
14g00 : Thăm Vùng lân
cận ( xóm hoặc liên gia ). Ghi chép cẩn thận những nhận xét :
– Địa dư ( thuộc
xã, Quận, vị trí thiên nhiên ).
– Dân số phỏng
đoán.
– Tỷ số gia đình
giáo dân các tôn giáo.
– Nghề nghiệp
của đa số.
– Mức sinh hoạt.
– Phòng tục đặc
biệt.
– Những thổ âm.
Bản nhận xét này Đội,
Chúng viên ký tên, tập trung và gởi theo báo cáo ngày đi ).
13g00 : Ăn phụ, chuẩn
bị ra về.
16g30 : Chia tay tại
Đoàn quán.
Nhận
xét và kết quả về ngày đi của Đội Chúng trưởng.
Nhận
xét tổng quát và những chi tiết đặc biệt.
Ngày …. Tháng …. năm
1968.
Đội Chúng Trưởng
(Ký lên)
(Mẫu này lập 3 bản kèm
theo đơn xin 2 bản, Anh chị Trưởng ghi và trả lại Đội Chúng trưởng 1 bản. Đội
Chúng trưởng sao lời khuyên của anh chị trưởng vào bản thứ 3 trong ngày đi. Đội
Chúng trưởng ghi nhận xét vào cả 2 bản, gởi báo cáo 1 bản, còn một bản để lưu
chiếu ).
c. Trai Đội Chúng
trong Đoàn – Trại Đội tự trị :
Trong phần này có một
khóa riêng, ở đây chỉ nhắc vài điều :
+ Để tổ chức một
trại Đội, Chúng trong Đoàn, Đội Chúng phải học đóng trại “ Đội Chúng trong trò
chơi ”, “ Đội Chúng trong nhóm truyền tin và mật thư ”.
+ Tinh thần của một
trại Đội tự trị thường hướng đến tinh thần của tổ chức, đến đời sống Đội hơn là
thực hiện công tác xã hội. Mục đích là để trại sinh gần gũi nhau hơn, tinh thần
Đội cao hơn và tình đồng đội thắm thiết hơn.
Chương trình tỉ mỉ hơn
của ngày đi, cuối mỗi trại tự trị, Đội phải lập tờ trình đầy đủ công việt theo
linh hoạt thời gian. Ghi tất cả những dự định kèm theo kết quả thu hoạch, những
dự định còn bỏ dở, thắc mắc nhờ anh chị trưởng bổ khuyết ý kiến.
d. Xã
hôi :
Các hoạt động xã hội
mà Đội thực hiện :
– Tương trợ :
Ngoài việc của Đoàn, Đội, Chúng có thể chia để học tập, bày vẽ cho các em học
lớp dưới, nhắc nhở nhau học hành.
– Tổ chức cầu an
: Khi có em nào đau yếu.
– Thể thao : Học
nghề với nhau mà thầy dạy có thể là thân sinh các em, hoặc nhờ các anh chị
trưởng giới thiệu, các nghề như làm ảnh, thợ mộc, thợ nề, sửa xe đạp…
– Thăm nhau, đổi
nhà : Thăm viếng nhau để làm quen với gia đình bạn bè trong Đội Chúng, làm sao
phụ huynh mỗi em đều thương mến các em trong Đội Chúng như con em trong nhà. Có
dịp thuận tiện, các em Thiếu Nam có thể tổ chức đổi nhà trong thời gian ngắn
vào dịp hè. Em này làm con trong nhà kia để hiểu hoàn cảnh nhau, vừa để tập
sống với mọi lớp người, vừa để các em bỏ vài thói quen không thích hợp như giải
đãi, rụt rè, bướng bĩnh, thiếu lịch sự.
Tóm lại trong phần
hoạt động Đội Chúng, các em có thể lập một bản phân phối trong năm như mẫu sau
đây để dễ nhớ và theo dõi :